DOT kodu nedir?
DOT, ABD Ulaştırma Bakanlığı’nın (Department of Transportation) kısaltmasıdır. Lastiğin yanağına basılan DOT kodu, lastiğin hangi fabrikada, hangi ebat ve tipte, ne zaman üretildiğini gösteren bir tanımlama numarasıdır. Türkiye’de satılan lastiklerin büyük çoğunluğunda da bu kod bulunur ve lastikçiler arasında “DOT” denince genellikle lastiğin üretim tarihi kastedilir.
DOT kodunun bölümleri
Tam DOT kodu “DOT” harfleriyle başlar ve birkaç gruptan oluşur. Örnek bir kod üzerinden bakalım: DOT 4B XY 3K9 2324
| Bölüm | Örnek | Anlamı |
|---|---|---|
| DOT | DOT | Lastiğin DOT standartlarına uygun üretildiğini belirtir |
| Fabrika kodu | 4B | Lastiğin üretildiği fabrika (2-3 karakter) |
| Ebat kodu | XY | Lastik ebadını gösteren üretici kodu |
| Tip kodu | 3K9 | Üreticinin isteğe bağlı kullandığı tip / desen kodu |
| Tarih kodu | 2324 | Üretim haftası (23) ve yılı (2024) |
Tarih kodu genellikle ayrı bir oval çerçeve içinde basılır. Tam DOT kodu lastiğin yalnızca bir yanağında yer alabilir; kodu bulamazsanız lastiğin diğer yanağına bakın.
Üretim tarihi nasıl okunur?
2000 yılından bu yana üretilen lastiklerde tarih kodu dört hanelidir:
| Tarih kodu | Üretim haftası | Üretim yılı |
|---|---|---|
| 0125 | 1. hafta (ocak başı) | 2025 |
| 2324 | 23. hafta (haziran başı) | 2024 |
| 4823 | 48. hafta (kasım sonu) | 2023 |
2000 öncesinde üretilen lastiklerde tarih kodu üç hanelidir (ör. “259”: 25. hafta, on yılın 9. yılı). Bu lastiklerin bugün kullanımda olmaması gerekir; üç haneli bir kod görüyorsanız lastik çok eskidir.
Lastik kaç yıl kullanılabilir?
Lastik kullanılmasa da zamanla yaşlanır; kauçuk sertleşir ve çatlaklar oluşabilir. Birçok lastik üreticisi lastiklerin beş yıldan sonra her yıl bir uzman tarafından kontrol edilmesini, diş derinliği yeterli olsa bile üretimden itibaren en geç on yıl içinde değiştirilmesini önerir. Kesin süre için lastiğin üreticisinin önerisine bakılmalıdır.
Lastikçiler stokta DOT’u nasıl takip etmeli?
Aynı ebat ve desendeki lastikler farklı DOT yıllarından gelebilir. Stok yalnızca “ürün ve adet” olarak tutulduğunda hangi yıldan kaç adet kaldığı bilinmez; eski DOT’lu ürünler depoda unutulur ve değer kaybeder. Bu nedenle:
- Mal kabulde her ürünün DOT yılı kayda girilmelidir.
- Stok, depo ve DOT yılı kırılımında izlenmelidir.
- Satışta hangi DOT’tan satıldığı seçilmeli; eski DOT’lu stok öncelikli değerlendirilmelidir.
- Bayilere satış yapan toptancılar, bayinin DOT bilgisini sipariş öncesinde görmesini sağlamalıdır.
LastikYAZ lastik stok takip programı stoğu depo ve DOT yılı bazında tutar; toptancılar için lastik B2B bayi paneli bayilerin DOT bazlı stoğu görerek sipariş vermesini sağlar. Lastik ebadındaki rakamların ne anlama geldiğini ise lastik stok takibi nasıl yapılır rehberinde anlattık.